Historia kawy brazylijskiej - od odkrycia po światowy sukces

Brazylia to istne królestwo kawy. Powiemy nawet więcej – to prawdziwe imperium kawowe! Właśnie w tym kraju skupia się 1/3 światowej produkcji kawy. A wszystko zaczęło się od niepozornego bukietu kwiatów… Czym charakteryzuje się kawa brazylijska, co odróżnia ją od innych i jaka jest najlepsza kawa brazylijska? W dzisiejszym wpisie dokładnie przeanalizujemy temat „czarnego złota” Brazylii.

Spis treści:

1. Kawa brazylijska – dlaczego Brazylia to światowe imperium kawy?
2. Jak kawa brazylijska trafiła do Ameryki Południowej? Historia i początki upraw
3. Oryginalna kawa brazylijska – warunki uprawy i charakterystyka ziaren
4. Najlepsza kawa brazylijska – jak rozpoznać wysoką jakość?

Kawa brazylijska – dlaczego Brazylia to światowe imperium kawy?

Choć nam, mateistom, Brazylia kojarzy się przede wszystkim z yerba mate, prawda jest taka, że to kawa jest w Brazylii prawdziwą królową. W największym kraju Ameryki Południowej plantacje kawowca obejmują łącznie obszar prawie 30 tysięcy kilometrów kwadratowych. Rocznie produkuje się tu około 4 milionów ton kawy – to aż 1/3 światowej produkcji!

Większość wyprodukowanej w Brazylii kawy wyrusza z portu w Santos w niemal wszystkie zakątki świata, ale sami Brazylijczycy również uwielbiają pić kawę. Najchętniej wybierają napar mocny i słodki.

Jak kawa brazylijska trafiła do Ameryki Południowej? Historia i początki upraw

Obecnie Brazylia stanowi centrum kawowego przemysłu, ale „zaledwie” 300 lat temu kawy nie było tu wcale. Oryginalnie kawowiec pochodzi z Etiopii. Legenda głosi, że pobudzające właściwości jego owoców odkrył przypadkiem pasterz imieniem Kaldi. Zaobserwował, że po zjedzeniu jagód pewnej rośliny jego kozy stają się wyjątkowo pobudzone i pełne energii. Zainteresowany rośliną, zaniósł jej owoce do miejscowego szamana, który przyrządził z nasion aromatyczny napar. Po jego wypiciu łatwiej było zachować koncentrację i czujność.

Wieść o cudownej roślinie szybko rozniosła się po innych plemionach. Stopniowo, za sprawą kupców, kawa docierała do kolejnych państw i regionów – od Bliskiego Wschodu, przez Europę, aż do obu Ameryk.

Do Brazylii kawa sprowadzona została po raz pierwszy w 1727 roku i wiąże się z tym kolejna legenda. Portugalczycy, którzy w tamtym czasie tworzyli na terenie Brazylii kolonię, byli zakochani w czarnym, pobudzającym napoju i chcieli rozpocząć uprawę kawowca na własnym terenie. Potrzebowali jednak sadzonek. Sąsiadująca z Brazylią Gujana posiadała już uprawy, ale traktowała je jak największy skarb i nie chciała się nimi dzielić.

Pod płaszczem misji dyplomatycznej do Gujany wysłany został pułkownik Francisco de Melo Palheta. Rozkochał w sobie żonę gubernatora, która na pożegnanie wręczyła mu bukiet kwiatów. W jego wnętrzu ukryte były nasiona kawowca.

Pierwsza brazylijska plantacja kawy i rozwój potęgi eksportowej

Od tego momentu rozpoczęła się historia, którą dziś znamy jako globalny sukces, jaki osiągnęła kawa brazylijska. Wraz ze wzrostem jej popularności w Europie i Stanach Zjednoczonych oraz znacznym zwiększeniem popytu, brazylijski rynek kawy bardzo szybko stał się prawdziwą potęgą.

Największe plantacje umiejscowione były w prowincjach Rio de Janeiro, São Paulo i Minas Gerais. Kawy produkowano tak dużo, że na początku XX wieku Brazylia odpowiadała za przeszło 80% światowego rynku. Aby uniknąć zachwiania gospodarki, konieczne było wprowadzenie regulacji – dlatego w 1931 roku powstał Instytut Kawy.

Oryginalna kawa brazylijska – warunki uprawy i charakterystyka ziaren

Skoro kawowiec nie pochodzi pierwotnie z Brazylii, dlaczego właśnie tutaj produkuje się go najwięcej i to stąd pochodzą jedne z najbardziej cenionych ziaren?

Oryginalna kawa brazylijska zawdzięcza swoją renomę doskonałym warunkom uprawy. Panuje tu korzystny klimat subtropikalny, charakteryzujący się wysokimi temperaturami oraz częstymi opadami, co zapewnia odpowiednią wilgotność. Plantacje położone są na żyznych, bogatych w minerały glebach, często na terenach górzystych.

Kawa rośnie tu na wysokości około 800–1200 metrów nad poziomem morza – niżej niż w Kolumbii czy Kostaryce. Ma to znaczący wpływ na profil smakowy – napar jest delikatniejszy i mniej kwasowy.

Kawa brazylijska ziarnista – arabika i robusta z Brazylii

Kawa brazylijska ziarnista powstaje głównie z dwóch gatunków kawowca – arabiki (delikatniejszej w smaku) oraz w mniejszym stopniu robusty (cięższej, bardziej goryczkowej i o wyższej zawartości kofeiny).

Listki kawowca są blisko słońca, a jednocześnie chronione przez bujną, tropikalną roślinność przed nadmierną ekspozycją. Zbiory odbywają się raz w roku – w porze suchej, od czerwca do września.

W odróżnieniu od wielu innych krajów, gdzie stosuje się metodę „mokrą”, w Brazylii ziarna kawy suszy się metodą „suchą” – naturalnie, w promieniach słońca.

Jak smakuje brazylijska kawa? Profil smakowy i różnice względem innych krajów

A jaki smak ma brazylijska kawa? Czym różni się na przykład od kolumbijskiej?

Mówi się, że najbardziej klasyczna i uniwersalna kawa to właśnie ta pochodząca z Brazylii. Doskonale łączy się z mlekiem, ale równie dobrze sprawdza się jako „mała czarna”, bez dodatków.

Przeciętne brazylijskie arabiki charakteryzują się lekkim, wysublimowanym smakiem i niską kwasowością. Są niemal całkowicie pozbawione goryczy. Wyczuwalne są w nich przyjemne nuty czekoladowo-orzechowe. Smak jest zbalansowany, a na finiszu pojawia się charakterystyczna słodycz.

Najlepsza kawa brazylijska – jak rozpoznać wysoką jakość?

Duża skala produkcji sprawia, że wiele kaw z Brazylii to kawy przemysłowe. Do uprawy, zbioru i obróbki często wykorzystuje się maszyny, co obniża koszty i skraca czas produkcji. W takich przypadkach producenci stawiają na ilość, nie zawsze na jakość. Na szczęście istnieją wyjątki.

Kawy brazylijskie premium i speciality – czym się wyróżniają?

W latach 90. XX wieku na niektórych plantacjach kawy zaczęto wprowadzać wysokie standardy uprawy i selekcji. To zazwyczaj małe, rodzinne gospodarstwa, gdzie nie korzysta się z maszyn, lecz z pracy ludzkich rąk.

Rośliny podlegają restrykcyjnej selekcji, a zbierane są wyłącznie najlepsze owoce. Najlepsza kawa brazylijska z takich upraw określana jest mianem „premium” lub „speciality”.

Oryginalna kawa brazylijska Coffee Broastery

Kawa premium dostępna w naszym sklepie to kawa Coffee Broastery, pochodząca z cenionych regionów Brazylii. W ofercie znajdują się trzy wyjątkowe propozycje – Brazil Cerrado, Brazil Mogiana (São Paulo) oraz Brazil Guaxupe (Minas Gerais).

Każda z nich, jak na dobrą brazylijską kawę przystało, charakteryzuje się klasycznym, zbalansowanym profilem smakowym z nutami czekolady i orzechów oraz niską kwasowością. Coffee Broastery Brazil Cerrado oferuje wyraźne nuty czekolady i palonych migdałów z subtelnym, cytrusowym akcentem. Brazil Mogiana wyróżnia się przyjemną słodyczą i łagodnym charakterem, dzięki czemu świetnie sprawdza się w espresso i kawach mlecznych. Z kolei Brazil Guaxupe to bardziej wyrazista kawa brazylijska ziarnista, z głębią smaku, czekoladowo-orzechowym profilem i delikatnym, owocowym akcentem.

Ziarna są starannie selekcjonowane i wypalane rzemieślniczo, co pozwala wydobyć ich naturalny, brazylijski charakter. Dzięki uniwersalnemu profilowi palenia kawy te można przygotować zarówno przy użyciu profesjonalnego sprzętu, jak i w domowych warunkach.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o kawę brazylijską

Czym charakteryzuje się kawa brazylijska?

Kawa brazylijska wyróżnia się niską kwasowością, zbalansowanym smakiem oraz nutami czekolady i orzechów. Jest delikatna, uniwersalna i dobrze komponuje się zarówno z mlekiem, jak i w formie klasycznego espresso.

Dlaczego brazylijska kawa jest tak popularna na świecie?

Brazylijska kawa zawdzięcza swoją popularność idealnym warunkom uprawy oraz ogromnej skali produkcji. Brazylia odpowiada za około 1/3 światowej podaży kawy, a jej ziarna cenione są za łagodny i klasyczny profil smakowy.

Jak powstaje kawa brazylijska ziarnista?

Kawa brazylijska ziarnista produkowana jest głównie z arabiki oraz w mniejszym stopniu z robusty. Ziarna najczęściej suszone są metodą naturalną (suchą), w promieniach słońca, co wpływa na ich słodszy i mniej kwasowy smak.

Czym wyróżnia się najlepsza kawa brazylijska?

Najlepsza kawa brazylijska pochodzi z małych, rodzinnych plantacji, gdzie stosuje się staranną selekcję owoców i rzemieślnicze metody obróbki. Takie kawy brazylijskie określane są jako premium lub speciality i oferują głębszy, bardziej złożony profil smakowy.

Jak wybrać oryginalną kawę brazylijską z dobrej plantacji?

Warto zwrócić uwagę na region pochodzenia oraz informacje o metodzie obróbki. Oryginalna kawa brazylijska z renomowanych regionów, takich jak Cerrado, Mogiana czy Guaxupe, powinna mieć jasno określony profil smakowy oraz oznaczenie jakości (np. premium).

Źródła informacji:

1. Wikipedia: Kawa, Coffee, List of countries by coffee production, Coffee production in Brazil.
2. I. Graboń, Kawa. Instrukcja obsługi najpopularniejszego napoju na świecie, 2017.
3. J. Hoffmann, The World Atlas of Coffee, 2014.
4. International Coffee Organization.